Ondernemers, keuzevrijheid en de gelijkebehandelingswetgeving

09-03-2010

Een ondernemer mag zelf bepalen welke producten hij verkoopt. De wet kent geen verplichting tot het leveren van producten die niet in het assortiment zitten. De wet vereist wel dat het assortiment voor iedereen beschikbaar is. De ondernemer mag daarbij geen groepen uitsluiten, bijvoorbeeld vanwege hun geslacht of omdat ze homo zijn.
Dat blijkt uit twee oordelen van de Commissie Gelijke Behandeling (CGB) waarin klachten van consumenten getoetst werden aan de Algemene wet gelijke behandeling (AWGB).

Vorig jaar kreeg de CGB een zaak (oordeel 2009-58) voorgelegd waarbij een bank een voordeelpakket aanbood aan haar klanten. Een van de voordelen bestond uit korting bij een herenmodezaak. Een vrouw klaagde bij de CGB dat het pakket niet ook voorzag in een korting bij een damesmodezaak. Omdat de gelijkebehandelingswetgeving geen verplichting kent tot het leveren van bepaalde goederen en diensten, kreeg de vrouw geen gelijk. De korting gold immers voor zowel mannen als vrouwen, hoewel deze laatste groep hier waarschijnlijk minder in geïnteresseerd is. Zolang maar niemand als klant wordt uitgesloten, is er geen sprake van strijd met de wet.

Een vergelijkbaar geval is dat van een drukkerij die geen handdoeken met een bepaalde tekst wil bedrukken. Een stichting die gaysportactiviteiten organiseert, diende hierover een klacht in bij de CGB. De drukkerij wilde wel handdoeken leveren aan de stichting, maar weigerde daarop een tekst te drukken met de term ‘gaysport’ erin. De CGB oordeelde dat het een leverancier vrij staat zelf te bepalen wat hij levert (oordeel 2010-32).

Het is begrijpelijk dat de weigering een handdoek te leveren met een tekst die verwijst naar een homosporttoernooi, als kwetsend wordt ervaren door homo’s. Dat de drukker zich hierbij beriep op zijn geloofsovertuiging doet voor de toetsing aan de AWGB hier niet ter zake.
Voorop staat dat ondernemers niemand op grond van een bij wet beschermde grond als klant mogen weigeren. Klanten kunnen zich echter niet op de gelijkebehandelingswetgeving beroepen om te eisen dat zij een product geleverd krijgen dat niet tot het assortiment van de ondernemer behoort.